Mijn naam is Tommaso, ik ben 28 jaar oud en heb twee jaar geleden een klein landbouwbedrijf opgericht, Azienda Agricola Le Querce, waar ik hoogwaardige extra vierge olijfolie produceer van ongeveer 1500 olijfbomen.

Door de huidige klimaatverandering zijn Midden- en Zuid-Italië dit jaar getroffen door een ongekende droogte.

De situatie drastisch noemen is nog zacht uitgedrukt: in totaal is er sinds januari 2024 tot nu toe in Abruzzo, waar mijn boerderij is gevestigd, een neerslagtekort van -87,7% geweest, en de situatie in Puglia, het thuisland van de olijven, is identiek (om nog maar te zwijgen van Sicilië).

Een Italië dat letterlijk in tweeën is verdeeld, met het noorden geteisterd door voortdurende onweersbuien en, in de rest van Italië, niet alleen geen druppel regen, maar ook verzengende temperaturen gedurende drie hele zomermaanden, die de grond tot 1,5 meter diep hebben uitgedroogd.

De wortels van de eeuwenoude olijfbomen reiken nauwelijks tot deze dieptes, maar zelfs zij kunnen zo'n langdurige periode zonder water niet doorstaan. Omdat de olijfbomen hun vruchten niet kunnen vasthouden, offeren ze deze op en halen ze het water eruit om te proberen nog even vol te houden, tot de volgende regenbui die, zoals te verwachten, op zich laat wachten.

Met de overgebleven, zeer droge olijven stijgt enerzijds de kwaliteit, met een hogere concentratie aan polyfenolen, maar voor de producent is dit een groot probleem omdat er weinig olie uitkomt, aangezien het vruchtvlees niet voldoende is aangedikt.

Met een productiedaling die vandaag al rond de 40/50% ligt, en die zelfs tot 60% kan oplopen als het niet blijft regenen, is de situatie onhoudbaar. En voor het volgende oogstjaar (2025/2026) worden al verdere prijsstijgingen verwacht: de olijfboom draagt vruchten aan de tak die in het voorgaande voorjaar is gegroeid, maar deze tak groeit bij weinig regen niet of blijft kort, waardoor de oogst van het volgende jaar kwantitatief afneemt.

Met deze extreme hitte elk jaar:

- werkt de producent harder om de waterstress op de een of andere manier, al is het maar in beperkte mate, te verhelpen;

- betaalt de consument elk jaar meer omdat er een tekort aan product is;

- verdient de boer uiteindelijk altijd iets minder dan het jaar ervoor.

Om dit alles te verhelpen ben ik van plan een put te graven die in de komende jaren voldoende water zal opleveren, in de hoop grondwater te vinden dat tientallen/honderden jaren geleden is opgeslagen. Om deze put te graven en een irrigatiesysteem aan te leggen om het water naar de olijfbomen te brengen, is mij een bedrag van ongeveer 30.000 euro begroot. Ik zou het echt een eer vinden als jullie, met jullie hulp, ervoor zouden kunnen zorgen dat ik mijn activiteiten kan voortzetten, want anders, zonder water, zou het onhoudbaar zijn om door te gaan en zou ik van werk moeten veranderen. Daarom wil ik proberen om hulp te vragen voor 2/3 van het project.

Op deze manier hoop ik enerzijds het voortbestaan van de olijfbomen in de komende jaren te garanderen en anderzijds ervoor te zorgen dat de prijs van extra vierge olijfolie niet verder stijgt.

Een kleine slotopmerking: op mijn bescheiden manier, door de jaarlijkse levenscyclus van de olijven (maar niet alleen dat) te volgen en elke dag in direct contact te staan met de grond, durf ik te stellen dat het elk jaar moeilijker wordt om te vechten tegen een klimaat dat op hol is geslagen. Velen hebben me aangeraden van baan te veranderen, omdat de strijd tegen de huidige weersomstandigheden te vergelijken is met het spelen van een kraslot elk jaar, waarbij men steevast verliest. Helaas is de klimaatverandering een feit, en dat is duidelijk merkbaar. En het verslechtert in een zorgwekkend tempo. Maar ik geef niet op, ik denk altijd: 'Volgend jaar pak ik het weer op!'