De laatste keer dat ik het volkslied van mijn land zong, was tijdens de demonstratie op 11 juli 2021. Velen van ons in Cuba zongen die dag het volkslied, vervuld van een onbeschrijfelijk gevoel. Daarna viel er een stilte. Er was iets verbroken en sindsdien wordt het volkslied niet meer op dezelfde manier gezongen.

Mijn naam is Frank D. Blanco. Ik ben een onafhankelijke filmmaker en schrijver uit Cuba, en sinds het overlijden van mijn grootvader in februari van dit jaar ben ik bezig met het maken van een documentaire over zijn levensverhaal, over de droom van de generatie waartoe hij behoorde (die de taak had de socialistische revolutie op te bouwen), en over hoe mijn generatie de erfenis van die gebroken droom op zich neemt.

Mijn grootvader was de hoofdstem voor de microfoon toen de officiële opname van het volkslied van mijn land plaatsvond. Hij vertelde altijd hoe hem werd gevraagd om in het midden te gaan staan, iets meer naar voren dan de rest, en te zingen alsof hij in een gevecht was. Hoewel hij in 1977 naar de oorlog in Angola was gegaan, heeft hij nooit direct in een gevecht gestaan. Voor de opname van het Cubaanse volkslied stak hij al zijn verbeeldingskracht en wilskracht in het werk. Hij werd daarbij gedreven door de kracht van een liefde die ik, en waarschijnlijk niemand van mijn generatie, ooit nog zullen kunnen ervaren.

Toen ik de brieven las die mijn grootvader schreef en de familiefoto's bekeek, ontdekte ik dat er achter zijn leven werkelijk een soort wonder schuilging: iets dat hem vervulde met geloof en passie, en dat zich aan hem openbaarde in een droom terwijl hij in de oorlog in Angola was. Tijdens de laatste jaren van zijn leven bleef mijn grootvader hier maar naar verwijzen. Hij noemde het zijn beschermengel. Tegelijkertijd wijdde hij zich in deze fase van zijn leven aan het uitsnijden van vele papieren sterren, die hij verzamelde tot een zak van enkele kilo's. Volgens hem deed hij dit om Parkinson te bestrijden. Door zijn obsessie met het uitsnijden van sterren voelde ik voor het eerst in mijn leven de wens om iets te filmen. Nu, na zijn overlijden, heb ik me voorgenomen een film te maken met behulp van die eerste beelden die ik met een videocamera heb opgenomen.

Dit jaar is mijn filmproject geselecteerd voor de masteropleiding Filmcreatie van Elías Querejeta Zine Eskola (EQZE) in Donostia/San Sebastián. Dit is een van de meest gerenommeerde filmscholen ter wereld.

Zowel vanwege de uitstekende begeleiding als vanwege het programma dat inzet op experimenteren, archivering en alternatieve manieren om een verhaal te vertellen, heb ik EQZE altijd gezien als de ideale school om me te vormen tot documentairemaker en de verhalende structuur te ontwikkelen die ik zal gebruiken om het verhaal van mijn film te vertellen.

In Cuba heb ik niet langer de mogelijkheid om een dergelijke opleiding te volgen. Ik ben afgestudeerd in TV- en NNA-productie aan de Escuela Internacional de Cine y Televisión (EICTV), en dit betekent onder andere dat ik geen documentaire meer kan studeren aan de enige filmschool in mijn land. Tijdens mijn studie Productie heb ik de nodige tools geleerd om een film te maken, maar ik heb me nooit afgevraagd wat de zin is van het maken van film of van het nemen van een specifiek shot. Voor mij is het een geweldige kans om antwoord te kunnen geven op deze vragen met de begeleiding die ik zal vinden in de Master Filmcreatie aan EQZE. Dit jaar waren er meer dan 200 kandidaten en het feit dat ik geselecteerd ben, is zeker niet willekeurig.

Op dit moment heb ik met eigen middelen al 20% van het collegegeld betaald om mijn plaats te reserveren, wat neerkomt op 940,00 euro. Gezien de omstandigheden in Cuba was het erg moeilijk om dit geld bij elkaar te krijgen, en daarom start ik deze crowdfundingcampagne met als doel de 7800,00 euro bijeen te brengen die ik nodig heb om het collegegeld, de retourvlucht en de kosten van levensonderhoud tijdens de studietijd te dekken. Iedereen die wil bijdragen aan de crowdfunding, wordt vermeld in de aftiteling van de definitieve versie van de film, waarvan de voorlopige titel “Blanco en la Estrella” is .

Tot nu toe heeft de film de steun en begeleiding gekregen van Paz Encina, via de online workshop Compañero del Viento van Silencio Lab, waar ik na 18 weken de structuur en het scenario van de film heb ontwikkeld, en bovendien veel referenties en ideeën heb opgedaan die me hebben geholpen de aanpak te begrijpen waarmee ik verder wil gaan.

Ook Bibata Uribe, die zich sinds 2009 inzet voor de promotie van de Latijns-Amerikaanse film in Europa, sluit zich aan bij dit project na een zeer bijzondere ontmoeting aan de EICTV. Daar deelden we een intense professionele ervaring, waarbij we tussen lezingen, vertoningen en reflecties over film een gemeenschappelijke gevoeligheid ontdekten. We zijn verenigd door de wens om ruimte te geven aan herinneringen die zich verzetten tegen de stilte. Met haar ervaring in curatie en verspreiding brengt Bibata een waardevolle blik in die dit project verrijkt en begeleidt op weg naar de realisatie.

Het is grappig, een paar maanden geleden was dit project niet meer dan weer een idee dat in een la was vergeten, samen met de familiefoto's. Mijn studie aan de EICTV had me niet de nodige tijd gelaten om het te verkennen. Nu, telkens wanneer ik terugkeer naar het schrijven en het onderzoek, voel ik dat mijn perspectief op de wereld en de film zich herformuleert; ik voel dat ik de betekenis van de liefde in de beelden van mijn land begin te begrijpen met dezelfde kracht waarmee mijn grootvader de inspiratie voelde die hem hielp het volkslied te zingen. Een vriend zei me eens dat mijn grootvader me in dit proces begeleidde. Ik begin dat ook te denken: deze film is mijn manier om naar hem terug te keren, om te begrijpen wat die Grote Liefde is die achter alles schuilgaat, ook al lijkt het alsof het land aan het sterven is.