Ποια είμαι και για ποιο σκοπό συγκεντρώνω χρήματα

Ονομάζομαι Ágnes Erőss. Είμαι γεωγράφος και τα τελευταία χρόνια καταγράφω τις ζωές γυναικών της ουγγρικής εθνοτικής μειονότητας στο Gődényháza/Hudya, ένα μικρό χωριό στην Τρανσκαρπαθία της Ουκρανίας, κρυμμένο στα βουνά των Καρπαθίων, στα σύνορα με τη Ρουμανία. Συγκεντρώνω χρήματα για να ολοκληρώσω ένα ντοκιμαντέρ για αυτές — ένα έργο που ξεκίνησε ως ακαδημαϊκή έρευνα και εξελίχθηκε σε κάτι που δεν μπορώ πλέον να περιορίσω σε ένα άρθρο σε επιστημονικό περιοδικό.

Η τρέχουσα κατάσταση

Στο Γκένιχαζα/Χούντια ζουν περίπου 300 άνθρωποι — κυρίως γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι. Εδώ και δεκαετίες, οι άνδρες του χωριού διέσχιζαν τα σύνορα για να εργαστούν στην Ουγγαρία, την Πολωνία, την Τσεχία ή τη Δυτική Ευρώπη, ενώ οι γυναίκες συνήθως έμεναν πίσω: μεγάλωναν τα παιδιά, εργάζονταν, φρόντιζαν τους ηλικιωμένους γονείς, διατηρούσαν το νοικοκυριό και το ίδιο το χωριό σε λειτουργία. Από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας το 2022, αυτό το μοτίβο έχει παγιωθεί: οι άνδρες που δεν θέλουν να στρατολογηθούν απλώς έφυγαν και δεν επιστρέφουν. Ο φόρτος εργασίας των γυναικών έχει αυξηθεί σημαντικά, και πολλές τώρα ταξιδεύουν οι ίδιες πέρα-δώθε από τα σύνορα, παίρνοντας τα παιδιά τους για να δουν τους πατέρες τους που δεν μπορούν να επιστρέψουν.

Ξεκινήσαμε τα γυρίσματα το 2021, προσδοκώντας ένα απλό ντοκιμαντέρ 40 λεπτών για ένα γνωστό τοπικό φαινόμενο: τον αντίκτυπο της διακρατικής εργασιακής μετανάστευσης σε μια μικρή κοινότητα εθνοτικών μειονοτήτων στην Υπερκαρπαθία. Όταν είχαμε έτοιμο ένα πρόχειρο μοντάζ τον Φεβρουάριο του 2022, ο πόλεμος είχε ανατρέψει τα πάντα, και η ταινία που είχαμε σχεδιάσει δεν ανταποκρινόταν πλέον στην πραγματικότητα που ζούσαν αυτές οι γυναίκες. Έτσι, πήρα εγώ η ίδια την κάμερα και συνέχισα — συνεντεύξεις το 2023, βίντεο και ηχογραφήσεις από κινητά το 2024, και με έναν κινηματογραφιστή το 2025. Τώρα διαθέτω υλικό πολλών ετών, πέντε αξιοθαύμαστες πρωταγωνίστριες και μια ιστορία που ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί, γιατί ούτε η δική τους ιστορία έχει τελειώσει.

Γιατί αυτό έχει σημασία για μένα

Δεν κατάγομαι από χωριό — μεγάλωσα στη Βουδαπέστη και έχω ζήσει σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Το 2017 βρέθηκα στο Χούντια σχεδόν τυχαία, και με γοήτευσε με την πρώτη ματιά η ομορφιά του. Συνέχισα να επιστρέφω, χρόνο με το χρόνο, χτίζοντας πραγματικές σχέσεις με τις γυναίκες εκεί. Έχω γράψει γι’ αυτές για ακαδημαϊκό κοινό, αλλά οι ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις φτάνουν μόνο σε μια χούφτα ειδικών. Αυτές οι γυναίκες — και τα ερωτήματα που θέτει η ζωή τους σχετικά με την εργασία, τη μετανάστευση και το τι σημαίνει να κρατάς ενωμένη μια οικογένεια και μια κοινότητα, συχνά χωρίς «πραγματική δουλειά» ή σταθερό μισθό — αξίζουν να τις δουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι από αυτούς. Θέλω αυτή η ταινία να μεταφέρει στον κόσμο τη δύναμη της θέλησής τους, το χιούμορ τους και την αγάπη τους για τα σπίτια και τις οικογένειές τους.

Πού θα διατεθούν τα χρήματα

Οι συνεισφορές θα διατεθούν για τρεις σκοπούς: την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ και της ταινίας μικρού μήκους (μοντάζ και μεταπαραγωγή, διόρθωση ήχου και σχεδιασμός ήχου, καθώς και υπότιτλοι στα ουκρανικά και τα ισπανικά, ώστε το υπάρχον υλικό — μέρος του οποίου είναι τεχνικά ατελές — να μπορέσει επιτέλους να γίνει ένα ολοκληρωμένο έργο)· τη συμμετοχή της ταινίας σε φεστιβάλ (τέλη υποβολής, ταξίδια κ.λπ.)· και την ανάπτυξη και υλοποίηση μιας εκστρατείας επίδρασης, που αποτελεί βασικό μέρος του έργου, η οποία θα περιλαμβάνει προβολές για το κοινό σε διάφορες τοποθεσίες στην Τρανσκαρπαθία, την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, με σκοπό την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη ζωή σε αυτές τις αγροτικές περιφέρειες και τον προσδιορισμό των βημάτων που πρέπει να γίνουν για να ενισχυθούν οι φωνές τους.

Σας ευχαριστούμε

Κάθε συνεισφορά, ανεξαρτήτως ύψους, φέρνει αυτή την ταινία πιο κοντά στην ολοκλήρωσή της και τις φωνές αυτών των γυναικών πιο κοντά σε ένα κοινό πέρα από το χωριό τους, πέρα από την Ουκρανία, πέρα από τον ακαδημαϊκό κόσμο. Σας ευχαριστώ που πιστεύετε ότι η ιστορία τους αξίζει να ειπωθεί — και που με βοηθάτε να την πω καλά.

---------------------------------------------------------------------------------------

Βοηθήστε να ολοκληρωθεί η ταινία με τίτλο «Είμαστε σαν μια μητριαρχία»

Ποια είμαι και τι συλλέγω

Με λένε Ágnes Erőss. Είμαι γεωγράφος και τα τελευταία χρόνια καταγράφω τη ζωή των γυναικών του Γκοντένιχαζα (Hudya) στην περιοχή Καρπάθια – ενός μικρού χωριού με ουγγρική γλώσσα στην Ουκρανία, στους πρόποδες των Καρπαθίων, κατά μήκος των ρουμανικών συνόρων. Συγκεντρώνω δωρεές για να μπορέσω να ολοκληρώσω ένα ντοκιμαντέρ για αυτές – ένα έργο που ξεκίνησε ως επιστημονική έρευνα, αλλά εξελίχθηκε σε κάτι που δεν μπορώ πλέον να περιορίσω στα πλαίσια ενός επιστημονικού άρθρου.

Η τρέχουσα κατάσταση

Στο Γκένιχαζα ζουν περίπου 300 άνθρωποι – η πλειοψηφία τους είναι γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι. Οι άνδρες του χωριού πηγαίνουν εδώ και δεκαετίες να εργαστούν στην Ουγγαρία, την Πολωνία ή τη Δυτική Ευρώπη, ενώ οι γυναίκες μένουν στο σπίτι: μεγαλώνουν τα παιδιά, εργάζονται οι ίδιες, φροντίζουν τους γηραιούς γονείς και συντηρούν το νοικοκυριό, αλλά και το ίδιο το χωριό. Από τότε που ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος εξελίχθηκε σε πλήρη σύρραξη το 2022, η κατάσταση των οικογενειών έχει γίνει ακόμη πιο δύσκολη. Αν και η Καρπαθία έχει δεχτεί λίγες πυραυλικές επιθέσεις, ο πόλεμος αποτελεί μέρος της καθημερινότητας. Οι άνδρες που θέλουν να αποφύγουν την επιστράτευση έχουν φύγει και δεν επιστρέφουν στις οικογένειές τους. Άλλοι απολαμβάνουν προσωρινή απαλλαγή, η οποία πρέπει να ανανεώνεται τακτικά. Έτσι, τα βάρη των γυναικών αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο: η οργάνωση των πιο βαριών αγροτικών εργασιών και οι οικιακές υποχρεώσεις έμειναν όλες στις ώμους τους, ενώ, για να διατηρηθεί η συνοχή της οικογένειας, ταξιδεύουν τακτικά με τα παιδιά στην Ουγγαρία για να επισκεφθούν τον πατέρα.

Η ταινία, την οποία αρχικά ξεκινήσαμε να γυρίζουμε το 2021, αρχικά επρόκειτο να ασχοληθεί με τις γυναίκες που ζούσαν στο σπίτι. Σχεδιάζαμε ένα ντοκιμαντέρ 40 λεπτών για ένα γνωστό περιφερειακό φαινόμενο, τις επιπτώσεις της εργασιακής μετανάστευσης σε ένα μικρό χωριό της Καρπαθίας. Όταν, τον Φεβρουάριο του 2022, ολοκληρώθηκε η πρώτη έκδοση, ο πόλεμος είχε ανατρέψει τα πάντα και η ταινία που είχαμε σχεδιάσει δεν ανταποκρινόταν πλέον στην πραγματικότητα στην οποία ζούσαν αυτές οι γυναίκες. Γι’ αυτό πήρα εγώ η ίδια την κάμερα στα χέρια μου και συνέχισα τη δουλειά – κατέγραψα συνεντεύξεις το 2023, συνέχισα τη δουλειά μέσω τηλεφώνου το 2024 και, στη συνέχεια, το 2025 γυρίσαμε για μερικές ημέρες μαζί με έναν εικονολήπτη. Μέχρι σήμερα έχουμε συγκεντρώσει υλικό πολλών ετών και, μαζί με τις πέντε εξαιρετικές πρωταγωνίστριες, θέλουμε η ιστορία τους και η ιστορία του χωριού να φτάσουν σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.

Γιατί είναι σημαντικό για μένα

Δεν κατάγομαι από την Καρπάθια, γεννήθηκα στην Ουγγαρία και πάντα ζούσα σε μεγάλες πόλεις. Το 2017 βρέθηκα σχεδόν τυχαία στο Γκόντενιχάζα και αμέσως με συνεπήρε η ατμόσφαιρα του χωριού. Από τότε επιστρέφω κάθε χρόνο και νιώθω ότι κατάφερα να δημιουργήσω αυθεντικές σχέσεις με τις γυναίκες που ζουν εκεί. Με βάση τις συνεντεύξεις και την επιτόπια έρευνα που έκανα μαζί τους, δημοσίευσα πολλά επιστημονικά άρθρα, αλλά οι επιστημονικές δημοσιεύσεις φτάνουν μόνο σε μια χούφτα ειδικών. Εγώ, όμως, είμαι πεπεισμένη ότι αυτές οι γυναίκες, η ζωή τους, η δύναμη της θέλησής τους, το χιούμορ τους, ο τρόπος με τον οποίο διατηρούν το σπίτι τους και την κοινότητά τους, αξίζουν να τις δουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι. Θα ήθελα, θα θέλαμε, αυτή η ταινία να μεταφέρει στον κόσμο τη δύναμη της θέλησής τους, το χιούμορ τους και την αγάπη τους για το σπίτι και την οικογένειά τους.

Πού θα διατεθούν τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν

Τα χρήματα θα διατεθούν για τρεις σκοπούς: την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ και της ταινίας μικρού μήκους (μοντάζ και μεταπαραγωγή, διόρθωση ήχου, καθώς και υπότιτλοι στα ουκρανικά και τα ισπανικά, ώστε από το υπάρχον – μερικές φορές τεχνικά ατελές – υλικό να προκύψει επιτέλους ένα ολοκληρωμένο έργο)· για την υποβολή της ταινίας σε φεστιβάλ (τέλη συμμετοχής, ταξίδια κ.λπ.)· καθώς και για την εκπόνηση και υλοποίηση μιας εκστρατείας επίδρασης, η οποία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του έργου: την οργάνωση κοινοτικών προβολών στην Καρπαθία, στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, προκειμένου να εφιστήσουμε την προσοχή στη ζωή των ανθρώπων που ζουν σε αγροτικές περιφερειακές περιοχές και να αναπτύξουμε προγράμματα με τα οποία θα ενισχύσουμε τη φωνή αυτών των γυναικών στη διεθνή σκηνή.

Ευχαριστίες

Κάθε δωρεά, όποιο κι αν είναι το ύψος της, μας φέρνει πιο κοντά στην ολοκλήρωση της ταινίας και μπορεί να μεταφέρει τη φωνή αυτών των γυναικών σε ένα ευρύτερο κοινό. Σας ευχαριστώ που πιστεύετε ότι η ιστορία τους αξίζει να ειπωθεί – και σας ευχαριστώ που βοηθάτε να ειπωθεί σωστά.