Αν εξετάσουμε τη ζωή μας μακροπρόθεσμα, όχι μόνο στη Λετονία αλλά και αλλού στον κόσμο, παρατηρούμε τη μετανάστευση του πληθυσμού από την ύπαιθρο προς τις πόλεις, από τις πόλεις προς τις μεγαλύτερες πόλεις, καθώς και προς άλλες χώρες. Είναι στη φύση του ανθρώπου η αδιάκοπη αναζήτηση μιας καλύτερης, πιο άνετης ζωής. Ακόμη και τα πουλιά φεύγουν από τον χιονισμένο χειμώνα προς περιοχές όπου υπάρχει περισσότερη τροφή και ήλιος.

Το κλείσιμο των μικρών αγροτικών σχολείων δεν αποτελεί μόνο ντροπή για τη Λετονία. Αυτό συμβαίνει σε πολλά μέρη του κόσμου και μαρτυρά την οικονομική δυσχέρεια των κατοίκων της υπαίθρου και τη μετεγκατάστασή τους αλλού. Αν δεν υπάρχουν μαθητές, το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργήσει.

Το «Rīdūži» είναι ένα από τα κλειστά αγροτικά σχολεία της Λετονίας, το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1898, αλλά έκλεισε το 1971, όταν το κτίριο μετατράπηκε σε διαμερίσματα, ενώ στους μαθητές προσφέρθηκε μια εναλλακτική λύση: να φοιτούν στο Λίζουμ.

Σήμερα, στην παλιά σχολή του «Rīdūži», ένας από τους ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων είναι ο GarJānis — κάποτε δημοφιλής DJ και παρουσιαστής στα ραδιοφωνικά σταθμούς «Radiodejas», «Super FM» και «Eiropas Hitu Radio», ενώ αργότερα έγινε φωτογράφος και εκπαιδευτής SUP.

Ο GarJānis δεν επιθυμεί μόνο να σώσει το κτίριο από την καταστροφή (όταν αγόρασε το πρώτο διαμέρισμα πριν από πέντε χρόνια, η στέγη έσταζε, ενώ οι δοκοί, οι τοίχοι και το δάπεδο είχαν καταρρεύσει), αλλά και να δημιουργήσει σε αυτό ένα μουσείο φωτογραφικής τεχνικής και μια αίθουσα εκθέσεων φωτογραφίας.

«Η δουλειά μου προχωράει πολύ αργά, καθώς εργάζομαι μόνος μου και μέχρι τώρα επενδύω μόνο τον προσωπικό μου μισθό, ωστόσο η δουλειά προχωρά και, κατά τη διάρκεια των εορτασμών της κοινότητας Λίζουμα, άνοιξα για πρώτη φορά τις πόρτες του πρώτου χώρου, όπου οι επισκέπτες μπορούσαν να δουν μέρος της συλλογής φωτογραφικών μηχανών μου. Του χρόνου σκοπεύω να ανοίξω και τη δεύτερη αίθουσα, αλλά η δουλειά που μένει είναι ακόμα απίστευτα πολλή, καθώς το κτίριο δεν διαθέτει ούτε νερό, ούτε τουαλέτες, ούτε θέρμανση», λέει ο GarJānis.

Ένας από τους στόχους του GarJānis είναι, στο άκρο του κτιρίου δίπλα στο δρόμο, έτσι ώστε κάθε πεζός ή ποδηλάτης να μπορεί να το δει, να στήσει ένα μνημείο για τα κλειστά αγροτικά σχολεία και να το ονομάσει «Η Χαμένη Λετονία», ενημερώνοντας όχι μόνο τους ντόπιους, αλλά και τους τουρίστες για την ιστορία αυτού του κτιρίου και εφιστώντας την προσοχή της κυβέρνησης και της κοινωνίας στα προβλήματα των αγροτικών περιοχών — υποδομές, θέσεις εργασίας, την ευημερία των κατοίκων, την εκπαίδευση κ.λπ.

Το μνημείο προβλέπεται να αποτυπώσει μια οκτάχρονη μαθήτρια της υπαίθρου, ντυμένη με λινό φόρεμα, με μαντίλα στο κεφάλι και δερμάτινα παπουτσάκια, όπως φαίνεται σε παλιές φωτογραφίες, στις οποίες απεικονίζονται μαθητές αυτού του σχολείου.

Μια μικρογραφία του μνημείου παρουσιάστηκε στους επισκέπτες του «Rīdūži» κατά την ημέρα ανοιχτών θυρών στις 8 Αυγούστου 2026, οπότε και συγκεντρώθηκαν τα πρώτα 178 ευρώ για την κατασκευή του. Για τη δημιουργία του γλυπτού θα χρειαστούν 10.000 ευρώ, ενώ για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου άλλα 5.000 ευρώ, γι' αυτό και δημιουργείται αυτή η εκστρατεία με στόχο τη συγκέντρωση 15.000 ευρώ, με την ελπίδα να υλοποιηθεί το εν λόγω έργο ήδη το επόμενο έτος, το 2027.

Στη σελίδα του Facebook «Renesanse Rīdūžos» υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το εν λόγω έργο.