Fundacja Carpe diem zainicjowała ten projekt w celu wdrożenia, rozszerzenia i upowszechnienia programu rehabilitacji zdrowia psychicznego pod nazwą „Golden Compass Program”, skierowanego do uczniów szkół średnich borykających się z blokadami emocjonalnymi, lękiem i depresją na Węgrzech. Więcej informacji można znaleźć na naszej stronie: www.carpediemalapitvany.hu Program „Złoty Kompas” Nagroda Obywatelska 2020 „Projekt o największym wpływie” Program „Złoty Kompas” to roczny program rehabilitacji zdrowia psychicznego i przygotowania do nauki dla uczniów z zaburzeniami emocjonalnymi lub psychicznymi, którzy stracili motywację do nauki. Program ma na celu przeciwdziałanie takim zjawiskom, jak przedwczesne kończenie nauki, agresja w szkole, znęcanie się, depresja młodzieżowa, autoagresja, używanie substancji psychoaktywnych i przestępczość nieletnich, które stanowią rosnący problem społeczny. Jego nowatorskim elementem jest to, że zajęcia są prowadzone w ramach szkolnego programu nauczania, a ramy działania służą poprawie zdrowia psychicznego pod każdym względem. W szkołach nastąpił dramatyczny wzrost odsetka uczniów, którzy nie mają motywacji do nauki, ponoszą porażki i nie potrafią się zintegrować. Wielu uczniów zmieniło w swoim życiu 4–5 szkół, ma zaległości w nauce, a wielu z nich padło ofiarą wykluczenia i przemocy. Wcześniej nie dało się zachęcić naszych uczniów do nauki nawet przy ogromnym wysiłku, odsetek osób porzucających naukę był wysoki, podobnie jak odsetek powtarzających klasę. W naszych wspólnych badaniach odkryliśmy, że największą przeszkodą w skutecznym uczeniu się jest uogólnione zaburzenie lękowe. Jest to powszechne zjawisko w dzisiejszym życiu uczniów, spowodowane połączeniem oderwania od społeczności i natury, biernej i integracyjnej roli w szkole, niskiej samooceny, kryzysu wartości społecznych, niepewnej wizji przyszłości oraz nieprzetworzonej traumy indywidualnej. Na Węgrzech nie ma kompleksowej opieki psychiatrycznej dla tej grupy docelowej, mimo że stan emocjonalny, społeczny i psychiczny tej grupy wiekowej stale się pogarsza. Absolutną nowością projektu jest to, że w niespotykanym dotąd stopniu wprowadza on opiekę psychiatryczną do murów szkoły, traktując ten aspekt edukacji na równi z zajęciami dydaktycznymi. Jako kluczowy cel traktuje budowanie społeczności i rozwój inteligencji emocjonalnej, co jest niezbędnym warunkiem sukcesu społecznego. Jest w stanie zrekompensować skutki obecne w społeczeństwie i niezwykle szkodliwe dla młodzieży, dzięki czemu przyczynia się do późniejszego sukcesu zawodowego, życia rodzinnego, odpowiedzialności osobistej i współpracy społecznej. W miejscu realizacji naszego programu istnieje rok przygotowawczy w środowisku bliskim naturze, gdzie nacisk kładziony jest na samopoznanie i opiekę psychologiczną. Uczniowie otrzymują swobodę, uwagę i akceptację, aby stworzyć spójną społeczność. Poznają samych siebie, odkrywają swoje wewnętrzne zasoby, zdobywają doświadczenia sukcesu, odzyskują poczucie własnej wartości i stają się zdolni do wyznaczania celów. Uczniowie ze środowisk przeciętnych tworzą społeczność z dziećmi objętymi opieką państwa, osobami z niepełnosprawnością intelektualną oraz pochodzenia romskiego, a społeczne uprzedzenia zanikają. Przywracając im pewność siebie i wiarę we własne możliwości, możemy przywrócić ich do stanu gotowości do nauki i otworzyć przed nimi nową ścieżkę kariery. W pierwszym semestrze uczniowie uczestniczą w 350 godzinach zajęć z zakresu zdrowia psychicznego, podczas których podejmują zadania związane z samopoznaniem i budowaniem społeczności, uczą się zarządzania konfliktami oraz intensywnie rozwijają swoją inteligencję emocjonalną. Nasi mentorzy dążą do rozwijania kompetencji w zakresie motywacji, komunikacji, empatii, odpowiedzialności, niezależności i współpracy. W drugim semestrze program nauczania ma formę projektów, podczas których uczniowie są kreatywnymi uczestnikami procesu uczenia się. Za projekt i codzienne funkcjonowanie programu odpowiada wyznaczony kierownik na miejscu. Praca z uczniami odbywa się w trzech grupach, prowadzonych przez dwóch liderów grup, mentorów i nauczycieli. Cechą charakterystyczną naszego programu jest zasada dobrowolnego uczestnictwa. Uczniowie mogą samodzielnie decydować, czy chcą uczestniczyć w danej aktywności, i bezkarnie pozostawać bierni. Wieloletnie doświadczenie pokazuje, że z czasem wszyscy z przyjemnością angażują się we wspólne działania, a do tego momentu wykazują już wysoki poziom zaangażowania. Cenią sobie swobodę wyboru, której nie doświadczyli wcześniej w środowisku szkolnym. To nowość, ale niezbędne jest tymczasowe zawieszenie oceny wyników. Uczniowie mają za sobą niezliczone porażki z poprzednich doświadczeń szkolnych, są sfrustrowani mierzeniem wyników i zachowują się w sposób unikowy. Zawieszenie oceny pozwala doświadczyć radości z działania i rozwinąć poczucie własnej wartości. Przez rok klasa i sześciu dorosłych tworzą jedną społeczność, co pozwala na budowanie bardzo osobistych relacji, prawdziwego zaufania, które jest niezbędne, aby młodzież mogła naprawdę otworzyć się na swoje problemy. W ten sposób nowe modele zachowań, umiejętności radzenia sobie z konfliktami i inne kompetencje społeczne mogą zostać trwale zakorzenione i przeniesione do innego środowiska, innej społeczności. Ze względu na głębokie osobiste więzi uczniowie są skłonni postrzegać mentorów jako wzorce do naśladowania, co sprawia, że wiele wartości staje się przenośnych. Wyniki: Agresja (która niestety była powszechna w przeszłości) całkowicie zniknęła wśród uczniów, a zdolność do współpracy gwałtownie wzrosła. Poczucie własnej wartości uczniów i ich perspektywy na przyszłość wyraźnie się poprawiły. Znacznie spadło zażywanie narkotyków, a inne przestępstwa i wykroczenia stały się znikome. Uczniowie są znacznie bardziej przywiązani do szkoły.