Kim jestem i na co zbieram fundusze

Nazywam się Ágnes Erőss. Jestem geografką i od kilku lat dokumentuję życie kobiet należących do mniejszości etnicznej węgierskiej w Gődényháza/Hudya, małej wiosce w Zakarpaciu na Ukrainie, położonej u podnóża Karpat, na granicy z Rumunią. Zbieram fundusze, aby ukończyć film dokumentalny o nich – projekt, który rozpoczął się jako praca naukowa, a przerodził się w coś, czego nie mogę już dłużej ograniczać do artykułu w czasopiśmie.

Obecna sytuacja

W Gődényháza/Hudya mieszka około 300 osób – głównie kobiety, dzieci i osoby starsze. Od dziesięcioleci mężczyźni z tej wsi przekraczają granicę, by pracować na Węgrzech, w Polsce, Czechach lub w Europie Zachodniej, podczas gdy kobiety zazwyczaj pozostawały w domu: wychowywały dzieci, pracowały, opiekowały się starzejącymi się rodzicami, prowadziły gospodarstwo domowe i dbały o funkcjonowanie samej wsi. Od czasu pełnej inwazji Rosji w 2022 roku ten schemat ugruntował się: mężczyźni, którzy nie chcą zostać powołani do służby wojskowej, po prostu wyjechali i nie wracają do domu. Obciążenie pracą kobiet znacznie wzrosło, a wiele z nich teraz same podróżuje tam i z powrotem przez granicę, zabierając dzieci, by mogły zobaczyć się z ojcami, którzy nie mogą wrócić.

Zaczęliśmy kręcić w 2021 roku, spodziewając się prostego, 40-minutowego filmu dokumentalnego o znanym regionalnym zjawisku: wpływie transnarodowej migracji zarobkowej na małą społeczność mniejszości etnicznej w Zakarpaciu. Zanim w lutym 2022 roku mieliśmy gotowy wstępny montaż, wojna wywróciła wszystko do góry nogami, a film, który zaplanowaliśmy, nie odpowiadał już rzeczywistości, w której żyły te kobiety. Wzięłam więc sama kamerę i kontynuowałam pracę — wywiady w 2023 roku, nagrania z telefonów i materiały audio w 2024 roku, a w 2025 roku z operatorem. Mam teraz materiał zgromadzony przez lata, pięć niezwykłych bohaterek oraz historię, która wciąż nie jest zakończona, ponieważ ich historia również się nie zakończyła.

Dlaczego to dla mnie ważne

Nie pochodzę ze wsi – dorastałam w Budapeszcie i mieszkałam w kilku miastach w Europie. W 2017 roku niemal przez przypadek trafiłam do Hudya i od pierwszego wejrzenia zauroczyło mnie jej piękno. Wracałam tam rok po roku, budując prawdziwe relacje z tamtejszymi kobietami. Pisałam o nich dla odbiorców akademickich, ale publikacje naukowe docierają tylko do garstki specjalistów. Te kobiety – oraz pytania, jakie rodzi ich życie na temat pracy, migracji oraz tego, co oznacza utrzymywanie rodziny i społeczności razem, często bez „prawdziwej pracy” lub stałego wynagrodzenia – zasługują na to, by zobaczyło je znacznie więcej osób. Chcę, aby ten film przekazał światu ich siłę woli, poczucie humoru oraz miłość do swoich domów i rodzin.

Na co zostaną przeznaczone zebrane środki

Wpłaty zostaną przeznaczone na trzy cele: ukończenie filmu dokumentalnego i filmu krótkometrażowego (montaż i postprodukcja, korekcja dźwięku i projektowanie dźwięku oraz napisy w języku ukraińskim i hiszpańskim, tak aby istniejący materiał filmowy – częściowo niedoskonały pod względem technicznym – mógł wreszcie stać się gotowym dziełem); zgłoszenie filmu do cyklu festiwalowego (opłaty za zgłoszenia, podróże itp.); oraz opracowanie i realizację kampanii społecznej, stanowiącej kluczowy element projektu, polegającej na pokazach społecznościowych w kilku lokalizacjach na Zakarpaciu, w Europie i na całym świecie, mających na celu podniesienie świadomości na temat życia na tych wiejskich peryferiach oraz określenie kroków, jakie należy podjąć, aby wzmocnić ich głos.

Dziękujemy

Każdy wkład, niezależnie od wielkości, przybliża ten film do ukończenia, a głosy tych kobiet – do odbiorców spoza ich wsi, spoza Ukrainy, spoza środowiska akademickiego. Dziękuję za wiarę, że ich historia jest warta opowiedzenia – oraz za pomoc w jej dobrym przedstawieniu.

---------------------------------------------------------------------------------------

Pomóż ukończyć film zatytułowany „Jesteśmy jak matriarchat”

Kim jestem i na co zbieram fundusze

Nazywam się Ágnes Erőss. Jestem geografką i od kilku lat dokumentuję życie kobiet z Gődényházy (Hudya) w Karpatach – małej wioski w Ukrainie, gdzie mówi się po węgiersku, położonej u podnóża Karpat, wzdłuż granicy z Rumunią. Zbieram darowizny, aby móc ukończyć film dokumentalny o nich – projekt, który rozpoczął się jako badanie naukowe, a następnie rozrósł się do takich rozmiarów, że nie jestem już w stanie zmieścić go w ramach artykułu naukowego.

Obecna sytuacja

W Gődényházie mieszka około 300 osób – w większości są to kobiety, dzieci i osoby starsze. Mężczyźni z tej wsi od dziesięcioleci wyjeżdżają do pracy na Węgry, do Polski lub do Europy Zachodniej, podczas gdy kobiety pozostają w domu: wychowują dzieci, same pracują, opiekują się starzejącymi się rodzicami oraz prowadzą gospodarstwo domowe, a nawet dbają o samą wioskę. Od czasu, gdy w 2022 roku wojna rosyjsko-ukraińska przybrała charakter wojny totalnej, sytuacja rodzin stała się jeszcze trudniejsza. Chociaż Karpacka Ukraina została dotknięta niewielką liczbą ataków rakietowych, wojna stała się częścią codzienności. Mężczyźni, którzy chcą uniknąć poboru, wyjechali i nie wracają do rodzin. Inni korzystają z okresowego zwolnienia z poboru, które trzeba regularnie odnawiać. W ten sposób obciążenia kobiet jeszcze wzrosły: organizacja cięższych prac rolniczych oraz obowiązki związane z rodziną spadły wyłącznie na nie, podczas gdy w trosce o spójność rodziny regularnie podróżują z dziećmi na Węgry, aby odwiedzić ojca.

Film, którego kręcenie rozpoczęliśmy pierwotnie w 2021 roku, miał początkowo skupiać się na kobietach mieszkających w domu. Planowaliśmy 40-minutowy film dokumentalny poświęcony dobrze znanemu zjawisku regionalnemu – wpływowi migracji zarobkowej na małą wioskę w regionie Karpatów Wschodnich. Zanim w lutym 2022 roku powstała pierwsza wersja, wojna wywróciła wszystko do góry nogami, a planowany film przestał pasować do rzeczywistości, w której żyły te kobiety. Dlatego sama chwyciłam za kamerę i kontynuowałam pracę – w 2023 roku nagrałam wywiady, w 2024 roku kontynuowałam pracę przez telefon, a w 2025 roku wraz z operatorem kręciliśmy przez kilka dni. Do tej pory zgromadziliśmy materiał z kilku lat i wraz z pięcioma niezwykłymi bohaterkami chcielibyśmy, aby ich historia oraz historia wsi dotarły do jak największej liczby osób.

Dlaczego jest to dla mnie ważne

Nie pochodzę z Karpat, urodziłam się na Węgrzech i zawsze mieszkałam w dużych miastach. W 2017 roku niemal przez przypadek trafiłam do Gődényházy i od razu urzekła mnie atmosfera tej wsi. Od tamtej pory wracałam tam co roku i czuję, że udało mi się nawiązać prawdziwe relacje z mieszkającymi tam kobietami. Na podstawie przeprowadzonych z nimi wywiadów i badań terenowych opublikowałam kilka artykułów naukowych, ale publikacje naukowe docierają tylko do garstki specjalistów. Jestem jednak przekonana, że te kobiety, ich życie, siła woli, poczucie humoru oraz sposób, w jaki dbają o swoje domy i społeczność, zasługują na to, by zobaczyło je znacznie więcej osób. Chciałabym, chcielibyśmy, aby ten film pokazał światu ich siłę woli, poczucie humoru oraz miłość do domu i rodziny.

Na co przeznaczymy zebrane środki

Środki zostaną przeznaczone na trzy cele: ukończenie filmu dokumentalnego i filmu krótkometrażowego (montaż i prace postprodukcyjne, korekcja dźwięku oraz napisy w języku ukraińskim i hiszpańskim, aby z istniejącego – niekiedy niedoskonałego pod względem technicznym – materiału mogło wreszcie powstać gotowe dzieło); zgłoszenie filmu na festiwale (opłaty za zgłoszenia, podróże itp.); a także na opracowanie i realizację kampanii wpływowej, która stanowi jeden z filarów projektu: organizację pokazów społecznościowych na Zakarpaciu, w Europie i na całym świecie, aby zwrócić uwagę na życie osób mieszkających na wiejskich peryferiach oraz opracować programy, dzięki którym wzmocnimy głos tych kobiet na arenie międzynarodowej.

Podziękowania

Każda darowizna, niezależnie od wysokości, przybliża nas do ukończenia filmu i pozwala dotrzeć z głosem tych kobiet do szerszej publiczności. Dziękuję wam za wiarę w to, że ich historia zasługuje na to, by ją opowiedzieć – i dziękuję za pomoc w jej właściwym przedstawieniu.