Wie ik ben en waarvoor ik geld inzamelen

Mijn naam is Ágnes Erőss. Ik ben geograaf en de afgelopen jaren heb ik het leven vastgelegd van vrouwen uit de Hongaarse etnische minderheid in Gődényháza/Hudya, een klein dorpje in Transkarpatië, Oekraïne, genesteld tegen de Karpaten aan de grens met Roemenië. Ik zamel geld in om een documentaire over hen af te maken — een project dat begon als een stukje academisch onderzoek en uitgroeide tot iets dat ik niet langer in een tijdschriftartikel kan houden.

De huidige situatie

In Gődényháza/Hudya wonen ongeveer 300 mensen – voornamelijk vrouwen, kinderen en ouderen. Al decennia lang steken mannen uit het dorp de grens over om in Hongarije, Polen, Tsjechië of West-Europa te werken, terwijl de vrouwen doorgaans achterbleven: om de kinderen op te voeden, te werken, voor bejaarde ouders te zorgen en het huishouden en het dorp zelf draaiende te houden. Sinds de grootschalige Russische invasie in 2022 is dat patroon versterkt: mannen die niet opgeroepen willen worden, zijn gewoon vertrokken en komen niet meer thuis. De werkdruk voor de vrouwen is aanzienlijk toegenomen, en velen reizen nu zelf heen en weer over de grens om hun kinderen mee te nemen naar hun vaders, die niet kunnen terugkeren.

We begonnen met filmen in 2021, in de verwachting een rechttoe rechtaan documentaire van 40 minuten te maken over een bekend regionaal fenomeen: de impact van transnationale arbeidsmigratie in een kleine etnische minderheidsgemeenschap in Transkarpatië. Tegen de tijd dat we in februari 2022 een ruwe montage hadden, had de oorlog alles op zijn kop gezet, en de film die we hadden gepland, sloot niet langer aan bij de realiteit waarin deze vrouwen leefden. Dus pakte ik zelf de camera op en ging door — interviews in 2023, telefoonbeelden en geluidsopnames in 2024, en met een cameraman in 2025. Ik beschik nu over jaren aan materiaal, vijf opmerkelijke hoofdrolspeelsters en een verhaal dat nog steeds niet af is, omdat hun verhaal ook nog niet af is.

Waarom dit belangrijk voor me is

Ik kom niet uit een dorp — ik ben opgegroeid in Boedapest en heb in verschillende steden in Europa gewoond. In 2017 kwam ik bijna per ongeluk in Hudya terecht, en ik was op het eerste gezicht betoverd door de schoonheid ervan. Ik bleef terugkomen, jaar na jaar, en bouwde echte relaties op met de vrouwen daar. Ik heb over hen geschreven voor een academisch publiek, maar academische publicaties bereiken slechts een handvol specialisten. Deze vrouwen – en de vragen die hun leven oproept over werk, migratie en wat het betekent om een gezin en een gemeenschap bij elkaar te houden, vaak zonder een ‘echte baan’ of een vast inkomen – verdienen het om door veel meer mensen gezien te worden dan dat. Ik wil dat deze film hun doorzettingsvermogen, humor en liefde voor hun thuis en hun gezinnen de wereld in brengt.

Waar het geld voor zal worden gebruikt

De bijdragen gaan naar drie dingen: het afmaken van de documentaire en de korte film (montage en postproductie, geluidscorrectie en geluidsontwerp, en ondertitels in het Oekraïens en Spaans, zodat het bestaande beeldmateriaal – dat deels technisch niet perfect is – eindelijk een voltooid werk kan worden); deelname van de film aan festivalcircuits (inschrijfgelden, reiskosten, enz.); en de ontwikkeling en uitvoering van een impactcampagne, een kernonderdeel van het project, bestaande uit gemeenschapsvertoningen op verschillende locaties in Transkarpatië, Europa en wereldwijd om het bewustzijn te vergroten over het leven in deze landelijke uithoeken en om stappen te identificeren die genomen moeten worden om hun stem te versterken.

Hartelijk dank

Elke bijdrage, hoe klein ook, brengt deze film dichter bij voltooiing en de stemmen van deze vrouwen dichter bij een publiek buiten hun dorp, buiten Oekraïne, buiten de academische wereld. Bedankt dat je gelooft dat hun verhaal het waard is om verteld te worden — en dat je me helpt het goed te vertellen.

---------------------------------------------------------------------------------------

Help mee om de film „Mi olyanok vagyunk, mint egy matriarchátus“ af te maken

Wie ik ben en waarvoor ik geld inzamelen

Mijn naam is Ágnes Erőss. Ik ben geografe en de afgelopen jaren heb ik het leven van de vrouwen in Gődényháza (Hudya) in de Karpaten – een klein Hongaarssprekend dorpje in Oekraïne, aan de voet van de Karpaten, langs de Roemeense grens – gedocumenteerd. Ik zamel donaties in om een documentaire over hen te kunnen voltooien – een project dat begon als wetenschappelijk onderzoek, maar zich vervolgens zo heeft ontwikkeld dat ik het niet langer binnen het kader van een wetenschappelijk artikel kan houden.

De huidige situatie

In Gődényháza wonen ongeveer 300 mensen – voornamelijk vrouwen, kinderen en ouderen. De mannen uit het dorp gaan al decennia lang naar Hongarije, Polen of West-Europa om te werken, terwijl de vrouwen thuis blijven: zij voeden de kinderen op, werken zelf ook, zorgen voor de ouder wordende ouders en onderhouden het huishouden, ja, zelfs het dorp zelf. Sinds de Russisch-Oekraïense oorlog in 2022 een volledige omvang aannam, is de situatie voor de gezinnen nog moeilijker geworden. Hoewel de Karpatenregio slechts door enkele raketaanvallen is getroffen, maakt de oorlog deel uit van het dagelijks leven. De mannen die de dienstplicht willen ontlopen, zijn vertrokken en keren niet terug naar hun gezin. Anderen genieten tijdelijke vrijstelling, die regelmatig moet worden verlengd. Daardoor is de last voor de vrouwen nog zwaarder geworden: het organiseren van het zwaardere landbouwwerk en de taken rondom het gezin zijn allemaal op hun schouders terechtgekomen, terwijl ze, om het gezin bij elkaar te houden, regelmatig met de kinderen naar Hongarije reizen om de vader te bezoeken.

De film, waarmee we oorspronkelijk in 2021 begonnen te draaien, zou zich aanvankelijk richten op de thuisblijvende vrouwen. We hadden een documentaire van 40 minuten gepland over een bekend regionaal fenomeen: de gevolgen van arbeidsmigratie in een klein dorpje in Transkarpatië. Tegen de tijd dat de eerste versie in februari 2022 klaar was, had de oorlog alles op zijn kop gezet en sloot de geplande film niet meer aan bij de realiteit waarin deze vrouwen leefden. Daarom nam ik zelf de camera ter hand en zette ik het werk voort – in 2023 nam ik interviews op, in 2024 werkte ik telefonisch verder en in 2025 hebben we samen met een cameraman een paar dagen gefilmd. Inmiddels hebben we materiaal van meerdere jaren verzameld en samen met de vijf bijzondere hoofdrolspelers willen we dat hun verhaal en dat van het dorp zoveel mogelijk mensen bereikt.

Waarom dit belangrijk voor mij is

Ik kom niet uit Transkarpatië; ik ben geboren in Hongarije en heb altijd in grote steden gewoond. In 2017 kwam ik bijna bij toeval in Gődényháza terecht en de sfeer van het dorp sprak me meteen aan. Sindsdien ben ik elk jaar teruggekeerd en ik heb het gevoel dat het me is gelukt echte banden op te bouwen met de vrouwen die daar wonen. Op basis van de interviews die ik met hen heb gehouden en het veldwerk dat ik heb verricht, heb ik verschillende wetenschappelijke artikelen gepubliceerd, maar die wetenschappelijke publicaties bereiken slechts een handvol specialisten. Ik ben er echter van overtuigd dat deze vrouwen, hun leven, hun wilskracht, hun humor en de manier waarop ze hun huishouden en de gemeenschap bij elkaar houden, het verdienen dat veel meer mensen hen leren kennen. Ik zou graag willen, wij zouden graag willen, dat deze film hun wilskracht, hun humor en hun liefde voor hun huis en hun gezin de wereld in brengt.

Waarvoor wordt het ingezamelde bedrag gebruikt?

De donaties gaan naar drie doelen: de voltooiing van de documentaire en de korte film (montage en nabewerking, geluidscorrectie, evenals Oekraïense en Spaanse ondertitels, zodat uit het bestaande – soms technisch niet perfecte – materiaal eindelijk een voltooid werk kan ontstaan); het inschrijven van de film op filmfestivals (inschrijfgelden, reiskosten enz.); en voor het ontwikkelen en uitvoeren van een impactcampagne, die een van de pijlers van het project vormt: het organiseren van openbare vertoningen in Transkarpatië, in Europa en wereldwijd, om de aandacht te vestigen op het leven van mensen in afgelegen plattelandsgebieden, en om programma’s te ontwikkelen waarmee we de stem van deze vrouwen op het internationale toneel kunnen versterken.

Dankwoord

Elke donatie, hoe klein ook, brengt de voltooiing van de film dichterbij en zorgt ervoor dat de stem van deze vrouwen een breder publiek bereikt. Bedankt dat jullie geloven dat hun verhaal het verdient om verteld te worden – en bedankt dat jullie helpen om het goed te vertellen.