OPIN BRÉF VARÐANDI ÓLÖGLEGA TILRAUN LEIKSTJÓRANS CZECHOWSKI TIL AÐ LOKA VEFSÍÐU MÍNNI

Katowice, 7. desember 2025

Grzegorz Kempinsky

Virðulegi herra Robert Czechowski

Leikstjóri Lubuski leikhússins í Zielona Góra

Kæri herra forstjóri,

Þann 5. desember 2025 tilkynnti vefstjórinn minn, www.kempinsky.pl , mér um bréf sem Lubuski-leikhúsið í Zielona Góra hafði sent mér, þar sem beðið var um að loka fyrir vefsíðu mína.

Þar sem þessi hegðun ber öll einkenni tilraunar til að þagga niður gagnrýni með því að beita ólögmætum þrýstingi á utanaðkomandi aðila – án þess að höfundur textans sé nefndur – jafngildir hún í lýðræðisríki ritskoðun, sem í einkalífinu má líta á sem eins konar hótun, kyngingar og tilraun til að nota stofnanalegar auðlindir gegn varnarlausum borgara, og í opinberu samfélagi jafngildir hún ritskoðun og tilraun til að ráðast á tjáningarfrelsið, sem er tryggt af stjórnarskrá Lýðveldisins Póllands, hef ég ákveðið að orða bréf mitt til þín sem opið bréf til að forðast frekari aðstæður á bak við tjöldin sem þú skapar til að neyða mig til að þegja, frekari ólöglegar aðgerðir af leynilegum embættislegum toga eða að sópa öllu málinu undir teppið.

Að mínu mati eru aðgerðir þínar ólögmæt tilraun til að takmarka tjáningarfrelsi, sem brýtur gegn fjölda lagaákvæða, þar á meðal:

• 54. grein stjórnarskrár Lýðveldisins Póllands (tjáningarfrelsi),

• 14. grein stjórnarskrár Lýðveldisins Póllands (frelsi fjölmiðla og annarra félagslegra samskiptaleiða),

• 1. gr., 1. mgr. og 3. gr. laga um prentmenn (bann við fyrirbyggjandi ritskoðun),

• 24. gr. borgaralaga (ráðstafanir til verndar persónuréttindum – beiting þeirra krefst sönnunar á broti en ekki beiðni um lokun án lagalegs grundvallar), 212. gr. 1. og 2. mgr. hegningarlaga í tengslum við 213. gr. hegningarlaga (heimil gagnrýni og undanþágur frá refsiábyrgð þegar um er að ræða aðgerðir í þágu almannahagsmuna).

Þess vegna spyr ég þig eftirfarandi spurninga og skýringa:

              1. Beiðni um að loka vefsíðunni – engin lagaleg heimild

Forstöðumaður opinberrar menningarstofnunar hefur ekki lagalegt vald til að krefjast þess að þriðju aðilar (t.d. vefsíðurekendur) loki fyrir efni sem honum eða henni líkar ekki.

Slíkt leyfi:

• · leiðir ekki af stjórnarskránni,
• · leiðir ekki af lögum um skipulag og framkvæmd menningarstarfsemi,
• · leiðir ekki af borgaralögum,
• · leiðir ekki af prentlögum.

Eina málsmeðferðin sem lögin kveða á um er að hafa samband beint við höfund efnisins með beiðni um leiðréttingu (31.–33. grein prentlaga) eða höfða einkamál vegna brota á persónuréttindum (24. grein borgaralaga).

Bréfið sem sent var á bak við bakið á mér til vefþjónustu minnar fer fram hjá þessum aðferðum og fellur undir skilgreiningu á fyrirbyggjandi ritskoðun, sem er bönnuð samkvæmt 54. grein, 2. mgr. stjórnarskrár Lýðveldisins Póllands og 1. grein, 2. mgr. laga um fjölmiðla.

Þess vegna bið ég um skýrt svar:

Á hvaða lagalegum grundvelli óskuðuð þið eftir að vefsíðu minni yrði lokað?

Ertu með lagalega bindandi dómsúrskurð um að loka vefsíðunni? Var slíkur réttarhöld haldin í flýti og án þátttöku minnar? (Leyfið mér að minna ykkur á að í bréfinu er sérstaklega vísað til greinarinnar sem ber yfirskriftina „ Mun Czechowski fara að sitja?“) https://kempinsky.pl/czechowski-pojdzie-siedziec/ birt á blogginu mínu 4. desember 2025, þ.e. daginn fyrir bréf þitt þar sem þú krafðist þess að vefsíðu minni yrði lokað)

Þessi spurning er ekki mælsk. Bréf þitt til rekstraraðila vefsíðu minnar inniheldur engin ákvæði, grein, málsgrein eða aðra vísbendingu sem heimilar þér – forstöðumanni opinberrar menningarstofnunar – að krefjast þagnar óháðrar gagnrýninnar röddar.

Ef dómsúrskurður er gefinn út um að loka fyrir netið, vinsamlegast sendið hann bæði til mín og netþjónustuaðila míns.

              2. Staðreyndir vs. skoðanir – Viðeigandi lagaleg viðmið

Skoðanir

Í bréfinu kom fram að efni greinarinnar brjóti gegn persónuréttindum leikhússins eða leikstjóra þess. Reglurnar eru algerlega skýrar um þetta atriði:

Skoðanir og mat (þar með talið hörð) – eru vernduð á grundvelli:

• 54. grein stjórnarskrárinnar,

• 41. grein fjölmiðlalaga,

• 213. gr. 1. mgr. hegningarlaga (undanþága frá refsiábyrgð ef ásökunin þjónar almannahagsmunum eða er réttlætanleg),

• Í dómaframkvæmd Hæstaréttar segir: „Gagnrýni, jafnvel hörð gagnrýni, er leyfileg svo lengi sem hún þjónar almannahagsmunum.“

Svo fullyrðingarnar sem þú vísar til, eins og: „einstaklingar [...] almennt kallaðir miskunnarlausir starfsferilssinnar, sem hafa eina hæfni sína til að taka völdin af öryggi“

– eru í eðli sínu mats, ekki staðreyndar. Og mat er lögverndað sem gagnrýnin skoðun.

Hæstiréttur hefur ítrekað úrskurðað að leyfilegt sé að nota myndlíkingar og ýkjur í opinberri umræðu, sérstaklega gagnvart einstaklingum sem gegna opinberum embættum (t.d. dómur Hæstaréttar I CSK 232/17).

Mikilvægt er að hafa í huga að hugtakið „fjórir stafir“ er ekki dónalegt orðatiltæki í ljósi málvísinda eða dómaframkvæmdar.

· Staðreyndir

Texti minn vitnar aðeins í opinber gögn, þar á meðal:

• · Efni dóms Vinnumáladómstólsins er þér skelfilegt,

• · hörmulegar afleiðingar endurskoðunar stofnunarinnar fyrir þig,

• · vitnað í fréttatilkynningar.

Samkvæmt 213. grein 1. mgr. hegningarlaga getur það aldrei verið refsivert brot að vitna í sannar staðreyndir. rógburður ef það þjónar almannahagsmunum.

Starfsemi forstöðumanns stofnunar sem fjármögnuð er úr opinberu fé felur án efa í sér slíkan hagsmunaárekstra.

Vinsamlegast tilgreindu því: Hvaða staðreynd sem nefnd er í grein minni er – að þínu mati – ósönn og hvaða sannanir staðfesta það?

           3. „Brot á persónuréttindum stofnunarinnar“ – tilefnislaus ásökun

Skýrsla þín gefur til kynna að persónuréttindi Lubuski-leikhússins hafi verið brotin.

Ég vil því vekja athygli á ákvæðunum:

• 23. grein borgaralaga – skrá yfir persónuréttindi,
• 24. grein borgaralaga – ástæður fyrir broti,
• Samkvæmt dómaframkvæmd getur stofnun aðeins leitað verndar ef hún verður fyrir gagnrýni.

Hins vegar, í textanum mínum:

• · stofnunin er alls ekki metin,

• · ekkert var minnst á starfsemi leikhússins,

• · allt efni varðar þig sem einstakling sem gegnir opinberu embætti.

Þess vegna er ásökunin um brot á persónuréttindum stofnunarinnar:

• er ekki studd af efni greinarinnar,

• gæti bent til manipulerandi þátttöku stofnunarinnar í deilu sem varðar þig persónulega,

• getur brotið gegn meginreglum um stjórn opinberra eigna – 44. gr., 3. mgr., 1. töluliður laga um opinber fjármál (óhagkvæm/vísvitandi aðgerð).

Þess vegna, vinsamlegast svaraðu: Hvar í greininni voru persónuréttindi Lubuski-leikhússins brotin?

   4. Lagalegar afleiðingar ritskoðunar

Bréf þitt, sem er stílað á rekstraraðila vefsíðunnar – án lagalegs grundvallar – gæti verið flokkað sem:

• tilraun til að komast hjá ákvæðum um tjáningarfrelsi (54. grein stjórnarskrárinnar),

• fyrirbyggjandi ritskoðun, sem er bönnuð samkvæmt 14. grein stjórnarskrárinnar og 1. grein prentlaga,

• aðgerð án lagalegs stoðar af hálfu opinbers starfsmanns sem brýtur gegn 7. grein stjórnarskrár Lýðveldisins Póllands (löghyggjureglan),

• misnotkun valds af hálfu einstaklings sem stýrir opinberri stofnun,

• að beita óhóflegum þrýstingi á óháðan fjölmiðlaaðila, sem brýtur gegn stöðlum um fjölmiðlafrelsi.

Í stuttu máli: það er erfitt að fá ekki þá tilfinningu að þú sért ekki að reyna að deila við efnið, heldur að útrýma því alveg, sem er nær rökfræði stalínískrar ritskoðunar en samræður og virðing fyrir lýðræðislegri stjórnskipan og gildandi lögum.

Í lýðræðisríki er hver einasti forstjóri, forseti, borgarstjóri, ráðherra – hver einasti borgari sem gegnir opinberu embætti – gagnrýndur og tilraun til að bæla niður gagnrýni með ólöglegum eða ofbeldisfullum aðferðum á bak við tjöldin er ekki aðeins misnotkun heldur einnig raunveruleg ógn við lífsgæði almennings.

Þessi tegund aðgerða leiðir til:

• rof á félagslegu trausti,

• að láta opinbera umræðu lúta hagsmunum einstaklinga,

• að skapa andrúmsloft ótta,

• að skapa klíkur á bak við tjöldin, vináttu og frændhyggju,

• og umfram allt – að endurkomu venja sem Pólverjar þekkja allt of vel frá þeim tíma þegar kyngingar, lygar, meðferð og barsmíðar fyrir aðrar skoðanir en þær einu réttu voru kerfisbundið verkfæri.

Ég vil þó trúa því að í þessu tilfelli sé einungis um misskilning, ofákafa eða augnabliks dapurleika að ræða, en ekki meðvitaða tilraun til að innleiða fyrirbyggjandi ritskoðun með því að beita opinberu leikhúsi af valdi. Hins vegar varst það þú – ekki ég – sem skapaðir þá stöðu að spyrja verður slíkrar spurningar.

              5. Niðurstöður og næstu skref

Þess vegna endurtek ég spurningar mínar:

a. á hvaða lagalegum grundvelli óskaðir þú eftir lokun vefsíðunnar,

b. hvaða brot brjóta gegn persónuréttindum stofnunarinnar,

c. Telur þú að þessar aðgerðir séu í samræmi við lýðræðislegar meginreglur?

Ég óska eftir skriflegu svari, skýru og byggðu á sérstökum lagaákvæðum, ekki alhæfingum eða persónulegum hugmyndum þínum.

Kæri herra forstjóri,

Mér þykir leitt að tilkynna að sú staðreynd að ég sendi ÓLÖGLEGA BEIÐNI UM AÐ LOKA VEFSÍÐU MÍNA til fyrirtækisins sem hýsir vefsíðu mína löglega, tel ég greinilega og ótvírætt vera tilraun til að þagga niður gagnrýni mína gagnvart einstaklingi sem gegnir opinberu embætti og er að mínu mati tilraun til að hræða mig og rekstraraðila vefsíðu minnar www.kempinsky.pl.

Þar sem þetta mál er afar mikilvægt og hefur einkenni fordæmis varðandi opinbert líf í landi okkar, beini ég þetta bréf bæði beint til þín persónulega og til:

• · Forseti Lýðveldisins Póllands

• · Forsætisráðherra

• · Skipuleggjandi Lubuski leikhússins í Zielona Góra

• · Þingnefnd um menningarmál

• · verkalýðsfélög í leikhúsinu,

• internetveitan mín

Þar sem mér finnst þú einnig vera að reyna að beita valdi stórrar stofnunar gegn varnarlausum borgara sem nýtur ekki stuðnings alls stofnanakerfisins, þá ætla ég einnig að biðja um hjálp, vernd og íhlutun frá:

• · ZASP, sem ég er meðlimur í

• · Verkalýðsfélag OPZZ, sem ég er meðlimur í,

• · Pólska leikstjórafélagið , sem ég er meðlimur í og meðstofnandi.

Þar sem við erum að mínu mati að fást við fordæmalausa og óviðjafnanlega, ofbeldisfulla tilraun á bak við tjöldin til að þagga niður gagnrýnendur í opinberum vettvangi – einnig vegna áhrifa slíkra aðgerða á störf blaðamanna, gagnrýnenda og annarra álitsgjafa um menningarlíf í Póllandi, hef ég einnig í hyggju að gera þetta bréf aðgengilegt fjölmiðlum sem opið bréf.

Vegna eðlis málsins – ég lít á það sem fordæmi og varðandi grundvallarreglur opinbers lífs, félagslegrar sambúðar, tjáningarfrelsis og lýðræðis, verður bréfið einnig birt á:

• vefsíðan mín www.kempinsky.pl (já, sú sama og þú ert að reyna að þagga niður í)

• · og sent áfram til fréttastofna og ritstjórna.

Með kveðju,

Grzegorz Kempinsky

d/w

· Forseti Lýðveldisins Póllands

· Forsætisráðherra

· Skipuleggjandi

Netþjónustuaðilinn minn

· ZASP

· Verkalýðsfélög til staðar

· Verkalýðsfélög OPZZ sem ég er meðlimur í

· Félag pólskra stjórnenda

· Fjölmiðlar